Ik snap de motieven van CPB-directeur Pieter Hasekamp niet

Ik las bij de NOS dat CPB-directeur Pieter Hasekamp (@Hasekamp) vindt dat Nederland bitcoin en andere cryptovaluta moet verbieden. Opmerkelijk. Dus las ik ook even het originele artikel.

Allereerst: het NOS artikel suggereert dat Hasekamp cryptovaluta wil verbieden omdat “volgens hem ... een crash van cryptovaluta ... onvermijdelijk” is. Maar Hasekamp noemt als redenen voor een verbod “fraude, crimineel gebruik, gokverslaving” en dan pas “financiële instabiliteit”, om af te sluiten met “de enorme energieverspilling bij de productie”. Wel eindigt hij zijn artikel met de aansporing dat “beleggers én overheden” snel moeten handelen, omdat ze anders “de klos” zijn, en “hoe langer we wachten, hoe groter de negatieve gevolgen van de uiteindelijke crash”.

Bedoelt hij dat zich zorgen maakt voor de portemonnee van beleggers? En dat de rest van de economie in gevaar komt als veel van die beleggers hun geld kwijtraken? Of wegen de andere redenen voor een verbod toch zwaarder? Het is overigens voor het eerst dat ik “gokverslaving” als een specifiek probleem van cryptovaluta genoemd zie worden. En hoeveel geld zit er in Nederland dan bij beleggers? Hasekamp is de man van de data, het zou fijn geweest zijn als hij daar iets over had willen schrijven. Als ik zelf op internet zoek krijg ik als resultaat dat niemand het weet, maar Hasekamp denkt kennelijk dat het veel is, anders was hij niet bang voor effecten op de reguliere economie. Waar baseert hij die inschatting op?

En wat is de reden dat Hasekamp zo zeker weet dat cryptovaluta’s, alle cryptovaluta’s, niet alleen bitcoin, nu definitief gaan crashen? Die voorspelling komt al twintig jaar niet uit. Hasekamp verwijst naar “Nobelprijswinnaar Robert Shiller”, die volgens Hasekamp denkt dat cryptovaluta niet meer is dan “een besmettelijk verhaal waarin mensen geloven omdat andere mensen erin geloven”. Maar als ik Shiller’s positie probeer te verifiëren blijkt de man niet zo stellig. Hij geeft toe dat hij zelf de technologie niet goed begrijpt, is zelf tot op zekere hoogte gefascineerd, en is over cryptovaluta net zo bezorgd als over de huizenmarkt en de aandelenmarkt. Als Hasekamp een bron wil om zijn voorspelling voor een onvermijdelijk ineenstorten van de cryptovaluta markt te staven, is Shiller niet de juiste keuze.

Hasekamp’s “oplossing” voor de naderende crash is: zelf een crash veroorzaken. Als hij zich al zorgen maakt om de portemonnee van belegger, nu dan kennelijk nog niet. (Hij schrijft echt dat hij een crash wil veroorzaken: “... een verbod op cryptomunten [zorgt] voor prijsdaling: het product heeft zelf immers geen intrinsieke waarde en ontleent zijn aantrekkingskracht alleen aan acceptatie door anderen”). Maar Hasekamp kan toch niet werkelijk denken dat hij, of Nederland, zoveel invloed op de markt heeft? Of is zijn motief beperkter? Misschien wil hij Nederlanders gewoon een beetje bang maken?

Ik las in eerste instantie het NOS artikel, dat tegen het einde verwees naar Hasekamp’s stelling: “De ultieme stap is een totaalverbod op productie, handel en zelfs bezit van cryptovaluta.” Is dat wat Hasekamp echt wil? Of is het hem toch om bangmakerij te doen?

Ik heb zelf niet veel crypto. Maar ik ben toch wel nieuwsgierig waarom Hasekamp van mij een crimineel wil maken. Na lezing van zijn artikel vraag ik me nog steeds af wat Hasekamp’s motieven zijn geweest voor zijn oproep. Wat wil Hasekamp met zijn korte, onevenwichtige artikel? Het lijkt alleen maar stemmingmakerij. Het bevat eigenlijk alleen maar beweringen zonder degelijke argumentatie. Waarom gaat crypto nu opeens definitief crashen? Hoe erg is de fraude? Gaat een verbod helpen tegen crimineel gebruik van crypto? Wat is de relatie tussen crypto en gokverslaafden? Verbied crypto en opeens zijn mensen niet meer gokverslaafd? Crypto gebruikt energie dus verbied het? Beleggers moeten tegen zichzelf beschermd worden? Om hoeveel geld gaat het? Wat is er veranderd tussen 2018 (toen “strengere regulering nog niet nodig was”) en nu?

Even die laatste vraag. Hasekamp noemt alleen dat “China, na een eerder handelsverbod, nu ook bitcoin-accounts op sociale media blokkeert” en dat Nederland daarbij achter blijft. Het NOS artikel noemt terecht dat het beleid van China geen wereldwijde trend is, integendeel. Waarom moet Nederland China volgen? Niet echt een gidsland, China.

Ik ben nu eenmaal begonnen met het uitpluizen van dit artikel. Laat ik het eens puntsgewijs proberen.

  1. De eerste acht alinea’s: cryptovaluta doet in alle opzichten onder voor de traditionele valuta, behalve dat het geweldig is voor criminelen.
  2. De “cryptozeepbel” gaat onvermijdelijk klappen (redenen?)
  3. Naast criminaliteit zijn er andere schadelijke kanten aan cryptovaluta (gokverslaving, financiële instabiliteit, energiegebruik). Dat, en de criminaliteit zijn de reden dat:
  4. “[D]iverse landen” (China en verder?) stappen zetten om de “cryptohype” in te dammen.
  5. Nederland blijft daarbij achter, verbied en crash cryptovaluta voor we “de klos” zijn

Ik ben geen expert. Maar Hasekamp doet ook alleen maar beweringen zonder die afdoende te staven, dus laat ik dat ook eens proberen, gewoon voor de gein.

Punt 1.

Als betaalmiddel zijn cryptovaluta’s (zeker bitcoin) vooralsnog teleurstellend. Maar de technologie is enorm in ontwikkeling, en ontstijgt de behoefte aan een betaalmiddel; denk aan slimme contracten, toepassingen van software, investeringen, en nog veel meer. En zelf vind ik bitcoin cash goed genoeg om betalingen te doen.

Cryptovaluta wordt gebruikt om mee te speculeren. Net als ander fiatgeld. En edele metalen. Tuurlijk, goud en zilver kun je in je handen houden, de blockchain niet. Maar als de goudprijs instort ben je ook je geld kwijt. Geld, dat trouwens net zo min als crypto nog “intrinsieke” waarde heeft, geld is één grote fictie, die alleen overeind blijft door de “acceptatie door anderen”.

Soms denk ik dat de rijkaards in Nederland, onder meer rijk geworden door speculatie in huizen en grond, en speculatie met aandelen en valuta als ze wat avontuurlijker zijn, het ons arme sloebers gewoon niet gunnen dat we opeens ook toegang hebben tot iets waarmee te speculeren valt. Liever zien ze dat we staatsloten kopen (je weet wel, die speciale “armenbelasting”).

Punt 2.

Hasekamp is bang voor het moment dat de “cryptozeepbel” onvermijdelijk klapt. Waar is hij precies bang voor? En waar baseert hij die zekerheid op? Bitcoin gaat enorm op en neer, maar is niet dood te krijgen. Waarom niet? Omdat het in ontwikkeling is. En vrijwel zeker vervangen gaat worden door een andere crypto die geleerd heeft van de fouten van bitcoin. Hasekamp is slim, dus hij weet dat. Wat is zijn motief hier?

Punt 3.

Cryptovaluta’s zijn al in hoge mate gereguleerd. Probeer maar eens te handelen of gewoon een rekening te openen zonder je te legitimeren. Criminelen vinden altijd wel een manier om hun geld te krijgen. Worden die geweldige banken van ons niet constant en totaal vergeefs iedere keer weer beboet voor criminele transacties? En de leiding krijgt een bonus. Goed gedaan jochie!

Punt 4 en 5.

Landen als China, die totalitaire controle big brother maatschappij, datzelfde land dat voortdurend onze technologie steelt, genocide pleegt, hele landen inneemt of bedreigt met bezetting, etc. etc., dat soort landen doen crypto in de ban. Of althans sommige crypto. Echt, dat als een argument noemen is heel vaag.

Ik kom er niet uit. Ik begrijp niet waarom Hasekamp dit artikel schreef, waarom hij beweert wat hij beweert. Waarschijnlijk ben ik niet paranoïde genoeg.